على زمانى قمشه اى

439

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

از نظام‌نامه‌هايى كه دولت او صادر كرد ، تقويم رسمى افغانستانى هجرى شمسى شد و براى نام ماه‌هاى سال نامهاى عربى صورتهاى فلكى منطقة البروج در نظر گرفته شد . براساس مدارك موجود ، پيش از رسمى شدن اين گاه‌شمارى ، از آن در جوامع شهرى افغانستان در كنار گاه‌شمارى هجرى قمرى و گاه‌شمارى ميلادى استفاده مىشده است ؛ از جمله ، نخستين شمارهء هفته‌نامهء امان افغان منتشره در كابل ، تاريخ 30 اسد 1299 شمسى را دارد . بر اين اساس ، با رسمى شدن گاه‌شمارى هجرى شمسى در افغانستان ، هم‌زمان از گاه‌شمارى هجرى قمرى ( عموما مورد استفادهء روحانيون ) ، هجرى شمسى و ميلادى ، هر سه در نواحى شهرى ، از جمله كابل و اطراف آن ، استفاده مىشد . در هريك از انواع گاه‌شماريهاى هجرى شمسى و قمرى ، بين اقوام گوناگون ، نامهاى مختلفى براى ماه‌هاى سال وجود داشته است . همچنين پس از رسمى شدن گاه‌شمارى هجرى شمسى در افغانستان ، بين دوگونه گاه‌شمارى شمسى ، يكى رايج در ايران و ديگرى در افغانستان ، علاوه بر نام ماه‌هاى سال ( در ايران از نامهاى فارسى ميانهء ماهها و در افغانستان از نامهاى عربى صورتهاى فلكى منطقة البروج استفاده مىشود ) ، تفاوتهايى وجود دارد كه مهمترين آنها تعداد روزهاى ماه است . در گاه‌شمارى هجرى شمسى افغانستان ، تا سال 1337 ش كه افغانها بين اين گاه‌شمارى و گاه‌شمارى هجرى شمسى رايج در ايران يكسان‌سازيهايى صورت دادند ، تعداد روزهاى ماه آرايش خاصى نداشت و در هر ماه ، بسته به مدت ظاهرى توقف خورشيد در صورتهاى فلكى منطقة البروج ، از 29 تا 32 روز تغيير مىكرد . امّا در 1337 ش ، آرايش تعداد روزهاى سال همانند گاه‌شمارى هجرى شمسى ايران شد . كبيسه‌هاى گاه‌شمارى هجرى شمسى افغانستان براساس اجراى هشت روز كبيسه در هر 33 سال تثبيت شده است و تا پيش از